Hoe Zorggroep Noorderboog de inleefsessie-ervaringen vertaalt naar de praktijk

De veertig zorgprofessionals van het team van woonzorgcentrum Nijenstede (Zorggroep Noorderboog) namen najaar 2017 deel aan een inleefsessie. Wat zijn hun bevindingen en wat nemen ze mee in de praktijk? En welke stappen zijn inmiddels gezet?

Vooraf waren bijna alle medewerkers wel wat gespannen voor deze dag: wat kunnen we verwachten, is het wel zinvol… Het bleek ook een lange en vermoeiende, maar tegelijk ook plezierige en leerzame dag: de medewerkers vonden het goed voor de bewustwording om de rollen eens omgedraaid te hebben: ‘Simulatie kan je helpen door je ervaring van beide kanten uit te wisselen. Bijvoorbeeld door te vertellen hoe ik me voelde toen ik gewassen werd, dat mijn inco na twee keer vragen nog niet goed zat.’

Over de nabespreking zei een medewerker: ‘Deze was erg zinvol. Er kwam veel aan de orde: respect tonen na elkaar, emoties delen, vragen naar hoe je iets voelt (veilig voelen) e.d.’

Wat deelnemers vooral opviel

  • Het is erg vervelend dat je regelmatig lang moet wachten.
    ‘Je kreeg steeds te horen: “Even wachten” of “Straks komen we bij je”. Dit heeft mij wel aan het denken gezet om dat niet meer zo vaak bij onze bewoners te gebruiken. Want ik heb dit niet als prettig ervaren.

    ‘Ik heb me in mijn pyjama gewerkt (haha) en ben op bed gaan liggen: wachten op hulp. Dat was al mijn eerste dingetje waarvan ik dacht: “Goh.. dus zo ervaren de bewoners bij ons dit dus ook. Het wachten duurde voor mijn gevoel lang en ik wilde eigenlijk wel graag dat er iemand aan mijn bed kwam om mij te helpen.’

  • Onduidelijkheid (niet goed inlezen in zorgplan door ‘medewerker’) en onbekend personeel is niet prettig.
    ‘Ik liet mij geheel wassen en ook al ga ik graag naar de sauna, ik ben dus wel wat gewend, voelde ik mij toch erg bloot en kwetsbaar tijdens het wassen. Toch vond ik het goed dat ik hiervoor gekozen had: nu heb ik zelf ervaren hoe het is voor onze bewoners om door verschillende verzorgenden (waaronder soms invalkrachten) gewassen te worden, ik kon me vooraf toch niet echt indenken hoe dat nu voelt.’

  • De dag duurt best lang, je leeft van moment naar moment.
    ‘Ik vond het een leerzame dag om eens op de stoel te zitten van de cliënt. Om eens te ervaren wat het is om een hele dag te zitten, pufffff. Wat duurt een dag en het wachten op iets dan lang!’

  • In een ‘groep’ zijn is niet altijd gezellig of prettig, met name vanwege de confrontatie met je beperkingen.
    ‘Ik vind het niet prettig om de hele dag andere zorgvragers om mijn heen te hebben in de huiskamer ik wordt hier wat kribbig van.’

    ‘Wat erg bleef hangen bij mij is het gedrag van de medecliënten. Hier kan je weinig aan doen, maar wel vreselijk aan storen. Dit is iets waar ik toch meer op zal letten in de toekomst.’

    ‘Ik vond de aanwezigheid in de huiskamer wel leuk en het voelde knus om alles samen doen, maar op een gegeven moment had ik echt zoiets van: “Wat is dit vermoeiend als je steeds bezig gehouden wordt, even rustig zitten en niets doen is ook fijn”. Conclusie voor mij was dat je niet steeds wat hoeft te doen, het kan ook prettig zijn om niets te doen en rustig te zitten: bij elkaar of even alleen.’

  • Houding (zuchten, niet vragen en wel doen…) komt goed binnen als je afhankelijk bent.
    Een positieve houding daarentegen werd heel anders ervaren: ‘De studenten waren erg leuk, lief, spontaan. Ik heb bijna iedere zuster aangesproken en gezegd dat ik niet wist waar mijn man bleef… Iedere zuster toonde begrip.’

    ‘Ik heb mij door de student laten wassen, zowel van boven als van onderen. Dit was ik eerst niet van plan. Doordat ik mij veilig voelde bij de student ging het allemaal vanzelf, heel bijzonder. Dit heb ik ook in de feedback naar de student gezegd. Wat je als persoon uitstraalt is dus heel belangrijk.’

  • Sommige ‘cliënten’ voelden zich eenzaam en niet gehoord.
    ‘Het gaf me wel meer inzicht over hoe de bewoners de dag doorbrengen, waarom ze zo graag praatjes met je maken als je binnenkomt en je soms “claimen”.’

  • Afspraken/beloftes werden niet nagekomen.
    ‘Vervolgens vroegen ze mij of ik een broodje ei wilde. Ik zei “ja”. Maar later hoorde ik dat de eieren op waren. Toen was dat voor mij weer een teleurstelling: eerst het gevoel dat ze je vergeten zijn en dan wordt er iets beloofd en is het er niet! Hier word je niet vrolijk van.’

Wat ze meenemen naar de praktijk

  • Het belang van het praatje met de cliënt. Wie, wat, waar?
  • Bewust zijn van het benoemen wat je wil gaan doen.
  • Het belang van het lezen van het dossier, maar met name ook het gesprek met de cliënt. Stel vragen: wat vinden zij nu echt belangrijk?
  • Als team een eenheid vormen, dit voelt veiliger voor de cliënt (structuur is duidelijkheid en dat is weer veiligheid).
  • Doen wat je zegt te gaan doen, geen beloftes maken die je niet na kan komen.
  • Zorg op maat: bewust met je tijd om gaan en inzetten waar nodig (en zeker ook inzetten naar zorgvraag).
  • Bewust zijn van je houding.
  • Wanneer er een onbekende medewerker is, bewust zijn welk effect dit kan hebben op de cliënt. Benoemen en voorstellen.

De eerste stappen zijn gezet

Wat heeft Nooderboog inmiddels veranderd?

Tijdsbesef
Cliënten geven met regelmaat aan dat het zo lang duurt voordat een medewerker reageert op een bel, terwijl de medewerker veelal binnen heel korte tijd bij de cliënt aanwezig is.
Daarom zijn met de bewoners tijdafspraken gemaakt wanneer een medewerker zorg komt verlenen.
Medewerkers beseffen nu dat tijd een relatief begrip is. Dat een minuut voor een wachtende erg lang kan voelen, terwijl voor de werkende de tijd vliegt. Er is meer begrip ontstaan voor de wachtende (en soms mopperende) zorgvrager, waardoor een meer ontspannen situatie kan blijven bestaan.

Afhankelijkheid
Het is niet altijd even prettig om geheel afhankelijk te moeten zijn van een ander. De wijze waarop je wordt benaderd kan van wezenlijke invloed zijn op de acceptatie van je afhankelijkheid.
Daarom benaderen de medewerkers bewoners nu situationeel. Ieder mens is uniek en iedere dag kan weer anders zijn. Weten hoe het voelde dat er door twee mensen een louter technische handeling wordt uitgevoerd zonder communicatie, maakt dat medewerkers de communicatie weer bewust oppakken.

Zelfroostering
Door het maken van individuele cliëntafspraken, heeft het team een passend rooster opgesteld. Diensten zijn aangepast op wensen van individuele cliënten wat direct resulteerde in een vermindering van bellen (oproepen) en een meer relaxtere werkomgeving.

Familiecontactavonden
In december 2017, januari 2018 en februari 2018, zijn door ieder team familiecontactavonden georganiseerd. Hierbij zijn cliënten en familie/mantelzorgers uitgenodigd en deelden de medewerkers de opgedane ervaringen met de aanwezigen.
Families en medewerkers gingen vervolgens in gesprek, wat de start was voor het maken van afspraken om de individuele hulpvraag van de cliënten nog beter in kaart te krijgen. De aanwezige bewoners, families en mantelzorgers stelden de bijeenkomsten enorm op prijs.

Ook meedoen aan een inleefsessie? Kijk hier voor alle datums.